Tobar an Dualchais - Kist O Riches

spacer
Guthan ar sinnsirean ... a' tighinn beo tro theieneolas an latha an-dingh The speik o a bygane age ... gien new virr wi  fantoosh technology
Tha barrachd is 36,000 chlàran-fuaim air an làraich-lìn seo a chaidh a chlàradh ann an Alba agus nas fhaide air falbh, bho na 1930an agus air adhart.
Am measg nan clàran cluinnidh tu sgeulachdan, òrain, ceòl, bàrdachd agus fiosrachadh fìrinneach.

Rannsaich



(faic eisimpleirean)

search footer

Clàr na Mìosa


Dealbh de dh’Uilleam Kidd air a dhèanamh le Sir Seumas Thornhill.

Chrochadh an Caiptean Uilleam Kidd air a' mhìos seo ann an 1701 airson a bhith na spùinneadair-mara. Rugadh e ann an Dùn Dè mu 1645 agus thathar ag ràdh gur e seòladair a bha na athair. Co-dhiù no co-dheth tha e follaiseach gun robh Uilleam air a bheò-ghlacadh leis a' mhuir. Chaidh e gu muir nuair a bha e òg agus mun àm a thàinig na 1680an bha e ag obair na phrivateer airson an riaghaltais, a' glacadh bàtaichean an nàmhad aig àm cogaidh.

Chaidh Kidd gu Ameireaga uaireigin anns na 1680an agus dh'fhuirich e ann an New York. Nuair a thòisich cogadh eadar Sasainn agus an Fhraing ann an 1688, chuireadh Kidd ann an dreuchd privateer gus bàtaichean Sasannach a dhìon bho na Frangaich anns a' Charibbean, agus dh'fhàs a chliù mar phrivateer.

Shiubhail Kidd a Shasainn ann an 1695 gus coimisean rìoghail fhaighinn mar phrivateer agus an sin thachair e ris a' Mhorair Seòras Bellomont. Thàinig iad gu aonta gun rachadh Kidd le bàta agus sgioba dha na h-Innseachan an Iar gus ionnsaigh a thoirt air longan-spùinnidh agus soithichean Frangach. Chaidh an iomairt seo a mhaoineachadh leis a' Mhorair Bellomont agus le feadhainn de na daoine as cumhachdaiche an Sasainn. Tha cuid den bheachd gun robh an rìgh fhèin nam measg. Bha an t-ionmhas a gheibheadh iad gu bhith air a roinn eadar Kidd, an sgioba agus na h-uaislean seo.

Sheòl Kidd air a' bhàta 'Adventure Galley' ann an 1696 ach cha b' fhada gus an do dh'èirich duilgheadasan dha. Chaochail cuid den sgioba le galar agus dh'fhàs an còrr gu math an-fhoiseil, oir bha e doirbh bàtaichean Frangach agus longan-spùinnidh a lorg agus cha robh na h-ionnsaighean a thug iad air an fheadhainn a bha a rin lorg soirbheachail. Ged a shoirbhich leotha gu ìre ann an 1697, bha fhios aca gun fheumadh cùisean a bhith na b' fheàrr dhaibh. Ghlac iad an 'Quedagh Merchant' san Fhaoilteach 1698 agus, nuair a fhuair iad a-mach gun robh i làn ulaidh, shaoil iad gun robh an gnothach air leasachadh gu mòr dhaibh. 'S e soitheach Armenian a bh' ann ach bha sgrìobhainn aice bho Chompanaidh Fhrangach nan Innseachan an Ear a' dearbhadh gun robh i fo dhìon a' Chrùin Fhrangaich agus, le sin, cha robh adhbhar aca gun a spùinneadh.

Bha cuid anns a' bhàta 'Quedagh Merchant' a bhuineadh do dhuine aig cùirt Grand Mogul nan Innseachan agus nuair a rinn e gearan ri Companaidh nan Innseachan an Ear, a bha stèidhichte ann an Sasainn, mun dol a-mach aig Kidd, dh'fhàg an Riaghaltas Sasannach air Kidd gur e spùinneadair-mara a bh' ann. Thill Kidd gu New York ann an 1700 far an do dh'fheuch e ri dearbhadh don Mhorair Bellomont gun robh e neoichiontach. Ach chaidh a chur an grèim agus a chur a-null a Shasainn, far an deach a cheasnachadh leis a' Phàrlamaid Shasannaich agus an uair sin a thoirt dhan chùirt.

Bha Kidd den bheachd gun dèanadh na h-uaislean tagradh às a leth, ach 's ann a dh'fhan iad sàmhach air eagal 's gum biodh iad fhèin an uair sin fo amharas. Fhuaradh ciontach e agus chaidh a chrochadh aig Execution Dock ann an Lunnainn air 23 An Cèitean 1701.

Bha tòrr ann a bha a' creidsinn gun do dh'fhalaich Kidd ulaidh ann an eilean air choreigin agus chuir seo gu mòr ri a chliù. Tha an t-òran 'Captain Kid's Farewell to the Seas', a rinneadh ann an 1701, a' cur an àireamh na spùinn e de dh'ionmhas mas fhìor agus chuir seo cuideachd ri a chliù. Thug ùr-sgeul Kidd buaidh air diofar sgrìobhadairean, leithid Raibeart Louis Stevenson a sgrìobh 'Treasure Island'. Cuideachd, thairis air na bliadhnaichean bhon a chaochail Kidd, tha tòrr dhaoine air a dhol an tòir air an ionmhas, gun bhuaidh.

Tha deagh àireamh de chlàran mu dheidhinn spùinneadairean air an làraich-lìn agus anns a’chlàr seo tha Danny Spooner a’ seinn ‘High Barbary’, òran anns a bheil long-spùinnidh a’ toirt ionnsaigh air trì bàtaichean far costa an Afraga.

Èist ri 'High Barbary'

Thoir sùil air clàran Danny Spooner

search footer

Rannsaich le Siorrachd

Scotland county map
spacer

Mun Làrach-lìn

Bha Julie Fowlis agus Chris Wright nan Luchd-ealain air Mhuinntireas airson Tobar an Dualchais ann an 2012

spacer

 
BBC Alba
Heritage Lottery Fund
The National Trust for Scotland
Sabhal Mor Ostaig
EDINA