A' roinn èisg ris an Donas
Fiosraichean
Luchd-clàraidh
Ceann-latha
Àireamh a' chlàir
69892
Pàirt 1
fiosrachadh a' chlàraidh
Àireamh a' Chlàir Thùsail
SA1972.048.A2
Àireamh an Teip Thùsail
Geàrr-chunntas
A' roinn èisg ris an Donas.
Chaidh gille a bhreacach aon oidhche Shàbaid agus fhuair e deagh iasgach. Nochd coigreach na làthair agus dh'iarr e roinn dhen iasg. Thòisich an gille ri roinn ach chùm e a' dol ceàrr sa chunntas feuch am briseadh an latha. Dh'fhaighnich e dhan choigreach dè bha a dhìth air. Fhreagair esan gur e am fear mu dheireadh a bha a dhìth air - b' e sin an gille fhèin. Thuig e gur e an Donas a bh' ann ach ghairm an coileach agus chaidh an coigreach às an t-sealladh.
Àite Clàraidh
Siorrachd - Siorrachd Inbhir Nis
Eilean - Uibhist a Tuath
Paraiste - Uibhist a Tuath
Cànan
Gàidhlig
Seòrsa
Cruinneachadh
Tar-sgrìobhadh
Dòmhnall Eairdsidh Dòmhnallach (DE): Dìreach feuchaibh oirre, a Phàdruig.
Pàdruig Moireasdan (PM): Tog... Cha bhi agad ach a' chorrag a thogail a-rithist.
DE: Right, ma-thà.
PM: Bha... mar a... mar a tha fios aig an fheadhainn a tha aosta, mar a tha mi fhìn an-diugh, bha mòran a chuir seachad ùine anns na taighean-cèilidh nuair a bha sinne òg nach eil ann an-diugh. Agus bha mòran foghlaim cuideachd co-cheangailte ris... nithean a bhiomaid a' cluinnteil aig na seann daoine. Bha feadhainn dhe na sgeulachdan 's dòcha duilich an creidsinn, san latha an-diugh co-dhiù, ged a bhathar a' toir àite gu leòr dhaibh aig an àm a bh' ann a shiud.
Chuala mi oidhche ann an taigh mu dheidhinn fear a dh'fhalbh deireadh oidhche a bhreacach gu locha ann am monadh. Cha robh an latha a' bristeadh mar a bha e an dùil, agus a bharrachd air a sin cha robh an t-uaireadair a' dol, 's cha robh an t-àm a bh' ann ach tuairmse. Agus 's e deireadh oidhche Sàbaid a bh' ann nuair a dh'fhàg e a dhachaigh.
Bha e air cuid mhath èisg fhaighinn, mòran, mòran a bharrachd air na chleachd e. Thàinig duine a-nuas ceum air cheum bruaich an locha far an robh e.
"Tha thu air iasgach math a dhèanamh," ars esan.
"Tha," ars an gille.
Agus:
"Nach fheàrr dhut," ars esan, "an roinn 's feadhainn a thoir dhomh fhìn dhiubh?"
"Ò, tha gu leòr ann airson an roinn," ars an gille. "Faodaidh tu."
Thuig an gille nach bu rud math sam bith a bha a' bruidhinn ris. Agus theann e air roinn an èisg, 's chanadh e: "A h-aon." Chuireadh e a h-aon an siud, chuireadh e a h-aon an siud, chuireadh an ath fhear an siud, 's chuireadh e an ath fhear an siud. Bha e ag atharrachadh a làimhe gus gun robh e a' dol ceàrr sa chunntais. 'S bha e a' ràdh ris fhèin:
"Chan eil innleachd gu bheil mi fada o bhristeadh an latha 's gun gairm an coileach."
Chùm e air an dol a bh' ann a shin, agus dh'fhaighneachd e dhen choigreach a thàinig far an robh e:
"Gu dè na bhios tu ag iarraidh?"
"Ò," ars esan, "'s e a bhios a dhìth ormsa ach am fear mu dheireadh a bhith agam fhìn."
B' e seo an gille fhèin, am fear mu dheireadh.
Chùm an gille a dhol ceàrr sa chunntais agus gan cruinneachadh air ais agus teannadh air an roinn a-mach a-rithist, fear a-null 's a-nall, 's chuireadh e a làmh cheàrr an-dràsta 's a-rithist, nuair a bhiodh e poile air adhart, 's chruinnicheadh e a-rithist iad, gus mu dheireadh thall chuala e coileach na circe-fraoiche air a' chnoc os a chionn a' gairm.
Nuair a sheall e mu chuairt cha robh sealladh aige dhen choigreach a bha ag iarraidh roinn dhen iasg.
DE: Glè mhath gu dearbh, a Phàdruig.
Pàdruig Moireasdan (PM): Tog... Cha bhi agad ach a' chorrag a thogail a-rithist.
DE: Right, ma-thà.
PM: Bha... mar a... mar a tha fios aig an fheadhainn a tha aosta, mar a tha mi fhìn an-diugh, bha mòran a chuir seachad ùine anns na taighean-cèilidh nuair a bha sinne òg nach eil ann an-diugh. Agus bha mòran foghlaim cuideachd co-cheangailte ris... nithean a bhiomaid a' cluinnteil aig na seann daoine. Bha feadhainn dhe na sgeulachdan 's dòcha duilich an creidsinn, san latha an-diugh co-dhiù, ged a bhathar a' toir àite gu leòr dhaibh aig an àm a bh' ann a shiud.
Chuala mi oidhche ann an taigh mu dheidhinn fear a dh'fhalbh deireadh oidhche a bhreacach gu locha ann am monadh. Cha robh an latha a' bristeadh mar a bha e an dùil, agus a bharrachd air a sin cha robh an t-uaireadair a' dol, 's cha robh an t-àm a bh' ann ach tuairmse. Agus 's e deireadh oidhche Sàbaid a bh' ann nuair a dh'fhàg e a dhachaigh.
Bha e air cuid mhath èisg fhaighinn, mòran, mòran a bharrachd air na chleachd e. Thàinig duine a-nuas ceum air cheum bruaich an locha far an robh e.
"Tha thu air iasgach math a dhèanamh," ars esan.
"Tha," ars an gille.
Agus:
"Nach fheàrr dhut," ars esan, "an roinn 's feadhainn a thoir dhomh fhìn dhiubh?"
"Ò, tha gu leòr ann airson an roinn," ars an gille. "Faodaidh tu."
Thuig an gille nach bu rud math sam bith a bha a' bruidhinn ris. Agus theann e air roinn an èisg, 's chanadh e: "A h-aon." Chuireadh e a h-aon an siud, chuireadh e a h-aon an siud, chuireadh an ath fhear an siud, 's chuireadh e an ath fhear an siud. Bha e ag atharrachadh a làimhe gus gun robh e a' dol ceàrr sa chunntais. 'S bha e a' ràdh ris fhèin:
"Chan eil innleachd gu bheil mi fada o bhristeadh an latha 's gun gairm an coileach."
Chùm e air an dol a bh' ann a shin, agus dh'fhaighneachd e dhen choigreach a thàinig far an robh e:
"Gu dè na bhios tu ag iarraidh?"
"Ò," ars esan, "'s e a bhios a dhìth ormsa ach am fear mu dheireadh a bhith agam fhìn."
B' e seo an gille fhèin, am fear mu dheireadh.
Chùm an gille a dhol ceàrr sa chunntais agus gan cruinneachadh air ais agus teannadh air an roinn a-mach a-rithist, fear a-null 's a-nall, 's chuireadh e a làmh cheàrr an-dràsta 's a-rithist, nuair a bhiodh e poile air adhart, 's chruinnicheadh e a-rithist iad, gus mu dheireadh thall chuala e coileach na circe-fraoiche air a' chnoc os a chionn a' gairm.
Nuair a sheall e mu chuairt cha robh sealladh aige dhen choigreach a bha ag iarraidh roinn dhen iasg.
DE: Glè mhath gu dearbh, a Phàdruig.
Cruth Inneal a' Chlàir
Reel to reel
Càileachd an Fhuaime
Math